İran’da dini liderliğe kimin geçeceği tartışmaları sürerken, Uzmanlar Meclisi’nde yeni liderin belirlendiğine dair dikkat çeken bir iddia ortaya atıldı. Henüz resmi bir açıklama yapılmazken, kulislerde konuşulan isim ülke içinde ve uluslararası arenada tartışma yarattı.
İran Uzmanlar Meclisi üyesi Ayetullah Hüseyinali Eşkevari, Meclis üyelerinin yaptığı değerlendirmeler sonucunda yeni dini liderin ezici çoğunlukla belirlendiğini öne sürdü. Ancak kararın henüz resmen duyurulmadığı ve bazı prosedürel engeller nedeniyle açıklamanın gecikebileceği ifade ediliyor.
Geçici yönetim üçlü konseyde
İran Anayasası’na göre dini liderin ölümü, istifası ya da görevden alınması halinde yeni lider seçilene kadar ülkenin yönetimi geçici bir konsey tarafından yürütülüyor.
Bu kapsamda yönetim; Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ve Anayasayı Koruyucular Konseyi’nden seçilen bir din adamından oluşan üçlü kurul tarafından sürdürülüyor.
Lideri belirleyecek tek kurum
İran’da dini lideri seçme yetkisi tamamen din adamlarından oluşan Uzmanlar Meclisi’ne ait.
İran Anayasası’nın 111. maddesine göre, liderin görevden ayrılması durumunda Meclis’in en kısa sürede yeni lideri belirleyerek kamuoyuna ilan etmesi gerekiyor. Bu süreç tamamlanana kadar ise geçici konsey ülkenin liderlik görevlerini üstleniyor.
Seçim iddiası gündemi hareketlendirdi
Son günlerde Uzmanlar Meclisi üyelerinin çevrim içi toplantılar gerçekleştirdiği ve yeni lider konusunda büyük ölçüde uzlaşı sağlandığı öne sürülüyor.
İddialara göre Meclis’te yapılan oylamada belirlenen isim için “ezici çoğunluk” desteği sağlandı. Ancak resmi açıklamanın yapılmamasının arkasında bazı tartışmaların olduğu belirtiliyor.
En büyük tartışma: dini unvan
Kulislerde konuşulan adayla ilgili en önemli tartışma ise dini unvan meselesi. İran’da dini lider olabilmek için üst düzey dini otorite kabul edilen “Ayetullah” seviyesinde olmak gerekiyor.
Söz konusu adayın bu unvana henüz sahip olmaması, kararın resmileşmesini geciktirebilecek önemli bir faktör olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası tepki de geldi
ABD Başkanı Donald Trump da olası liderlik değişimine ilişkin açıklamalarda bulunarak İran’da gündemde olan bazı isimlere karşı olduklarını dile getirdi. Trump, İran’da mevcut politikaları sürdürecek bir lider istemediklerini söyledi.
Liderlik için başka isimler de konuşuluyor
İran’da yeni dini liderlik için farklı isimler de gündemde bulunuyor. Bunlar arasında üst düzey din adamları ve devlet yönetiminde etkili bazı figürler yer alıyor.
Uzmanlar Meclisi’nin kısa süre içinde nihai kararı açıklaması bekleniyor.
